Ayak Bileği Burkulması

Ayak Bileği Burkulması

Ayak bileği burkulması Dünya’da en sık meydana gelen yaralanmalarından birisidir. Her  gün ülkemizde de binlerce insanın başına gelmektedir. Genç, yaşlı, sporcu, herkesin başına gelebilmektedir. Ülkemizdeki sokak ve kaldırımların durumunu düşününce çok da şaşırtıcı değil maalesef.

 

Her eklem gibi ayak bileği eklemi de, kemikleri birbirine bağlayan bağ(ligaman, ligament) denilen yapılar ile bir arada durur. Ayak bileği burkulması ayağın bilek seviyesi altında bir yöne(genellikle iç tarafa) anormal derecede zorlanarak dönmesi hareketidir. Bu nedenle en sık ayak bileği dış tarafındaki bağlar zarar görür. Bu anormal dönme hareketi esnasında ayak bileğinin dış tarafında bulunan 3 bağ kaldırabileceklerin  daha  fazla gerilir. Bazen bu aşırı zorlanma esnasında bağ kopmasına bağlı bir ses duyulabilir. En önde bulunan bağ kısmi olarak ya da tam olarak kopar.  Ayak bileği bağ yaralanması ciddiyetine göre 3’e ayrılır:

EVRE 1 YARALANMA: HAFİF ZORLANMA, BAĞ YAPISI İÇİNDEKİ ELASTİK YAPILARIN BİR MİKTAR HASARLANMASI.

EVRE 2 YARALANMA: ORTA ZORLANMA, BAĞIN YARISININ KOPMASIDIR. MUAYENEDE AYAK BİLEĞİ EKLEMİNDE GEVŞEKLİK TESPİT EDİLİR.

EVRE 3 YARALANMA: CİDDİ ZORLANMA, BAĞIN TAM OLARAK KOPMASI. MUAYENEDE AYAK BİLEĞİNDE BELİRGİN GEVŞEKLİK HİSSEDİLİR.

Ayak bileği burkulmalarının  %80’i 6 hafta içinde kendi kendine geçen nispeten masum  yaralanmalardır. Burkulmalar bazen kırıklara da sebep olabilir.

Belirti

Ayak bileğinin dış tarafında belirgin şişlik ve morarma olur. Bu morarma ve şişliğin haftalar sürebileceği akılda tutulmalıdır. Hastalar çoğu zaman yürümekte zorluk çekebilir. Bazen ilk günler burkulan ayağın üstüne basmak hiç mümkün olmayabilir. Basketbol, tenis, futbol gibi sporları yapanlarda burkulma riski daha fazladır.

Normal fizik muayene ile  burkulma tanısı koyulabilir. Yaralanmanın şiddetine göre röntgen ve MRG çekilmesi gerekebilir.

Tedavi

Ayak bileği burkulması sonrası erken dönem (ilk 48-72 saat) klasik tedavi ödem ve ağrıya yöneliktir. Ayak bileğine buz uygulamak, elastik bandaj sarmak , ayağı yukarda tutmak gerekir. Ağrı ve ödem için antienflamatuar ilaç gerekebilir.

Hemen hiçbir zaman erken dönemde cerrahi gerekmez. Üstüne basmakta zorlanan hastalarda alçı, atel, bot veya ayak bileği stabilizasyon ortezleri ile tespit gerekebilir. İlk günlerde koltuk değneği kullanmak gerekebilir.

Önemli bir nokta burkulmalar sonrası spora dönüşün 2-6 haftayı bulabileceğidir.  Uygun fizik tedavi görmemiş ve iyileşmemiş hastalarda kronik bağ gevşekliği ortaya çıkabilir.

Kronik Bağ Gevşekliği

Burkulma sonrası uygun tedavi yapılmaz ise burkulmalar tekrarlayabilir. Bazı hastalar ise tedaviye rağmen tekrarlayan burkulmalar veya güvensizlik yaşayabilir. Bu duruma kronik ayak bileği gevşekliği denir.  Sık sık ayak bileği burkulması yaşayanlarda tendon ve kıkırdak hasarları meydana gelebilir. Bu hastalar rahat spor yapamazlar.

Bu durumlarda ameliyatta ile yan bağlar tekrar onarmak ve kuvvetlendirmek gerekir. Bu ameliyatlar sonrası bir süre koltuk değneği kullanmak gerekecektir.

PAYLAŞIM